KONSTITUTSIYAVIY HUQUQ TIZIMIDA TA’LIMNI IJTIMOIY HUQUQ SIFATIDAGI O‘RNI
Ключевые слова:
: Konstitutsiyaviy huquqlar, ta’lim huquqi, metahuquq, huquqiy tabiat, konstitutsiyaviy kafolatlar, huquqlar tizimi, siyosiy huquqlar, ijtimoiy huquqlar, iqtisodiy huquqlar, huquqiy ong, fuqarolik madaniyati, demokratik jamiyat, nazariy jihatlar, amaliy jihatlarАннотация
. Mazkur maqolada konstitutsiyaviy huquqlar tizimida ta’lim huquqining o‘rni va ahamiyati metahuquq sifatida tahlil qilinadi. Ta’lim huquqi nafaqat shaxsning individual rivojlanishi, balki boshqa konstitutsiyaviy huquqlarning to‘laqonli amalga oshirilishi uchun ham zaruriy shart sifatida ko‘riladi. Shu nuqtai nazardan, ta’lim huquqi insonning siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy huquqlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiruvchi, ularni real hayotda ro‘yobga chiqaruvchi asosiy metahuquq sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada ta’lim huquqining huquqiy tabiatiga, uning konstitutsiyaviy kafolatlariga hamda boshqa huquqlar bilan o‘zaro bog‘liqligiga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, ta’lim huquqining demokratik jamiyatda huquqiy ong va fuqarolik madaniyatini shakllantirishdagi roli yoritilib, uni metahuquq sifatida baholashning nazariy va amaliy jihatlari ochib beriladi.
Библиографические ссылки
. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023.
Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. BMT Bosh Assambleyasining 1948-yil 10-dekabrdagi 217 A (III) Rezolyutsiyasi bilan qabul qilingan.
Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt. BMT Bosh Assambleyasining 1966-yil 16-dekabrdagi 2200 A (XXI) Rezolyutsiyasi.
Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya. BMT Bosh Assambleyasining 1989-yil 20-noyabrdagi 44/25-sonli Rezolyutsiyasi.
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. (Yangi tahriri), 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son.
II. Ilmiy adabiyotlar va monografiyalar:
Saidov, A.X. Inson huquqlari: Darslik. – Toshkent: Adolat, 2021. – 450 b.
Zivkovich, S. Education as a Meta-Right: Theoretical Perspectives and Legal Reality. – Belgrade: Academic Press, 2018.
Marshall, T.H. Citizenship and Social Class and Other Essays. – Cambridge University Press, 1950 (Reissued 1992).
Boboyev, H., G‘ofurov, Z. O‘zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Ma’naviyat, 2015.
Tojixonov, U., Saidov, A. Huquqiy madaniyat nazariyasi. 1-2-jildlar. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 1998.
Dworkin, R. Taking Rights Seriously. – Harvard University Press, 1977. (Metahuquq tushunchasini tahlil qilish uchun).
Sen, A. Development as Freedom. – Oxford University Press, 1999. (Ta’limning huquqiy va iqtisodiy imkoniyat kengaytiruvchi xususiyati haqida).
III. Ilmiy maqolalar:
Isroilov, D.D. Konstitutsiyaviy huquqlar tizimida ta’limning o‘rni: Milliy va xalqaro tajriba // Jamiyat va boshqaruv. – 2023. – №4.
Umarov, B. Huquqiy ong va fuqarolik madaniyatini shakllantirishda ta’limning roli // Huquq va burch. – 2022. – №6.
Beiter, K. D. The Protection of the Right to Education by International Law. – Martinus Nijhoff Publishers, 2006